Η Κυρά της Ρω, κυρά της ψυχής μας

Το κείμενο "Κυρά της Ρω" υπενθυμίζει σε όσους το λησμόνησαν, ποια ακριβώς, είναι η Ελλάδα.  Και αν από αυτούς που το λησμόνησαν, οι περισσότεροι περιμένουν να δουν με μια εθνικοκάπηλη ματιά μέσα από την παράσταση, την έπαρση της γαλανόλευκης, πλανώνται.  Κάτι άλλο, περισσότερο συγκλονιστικό, τους περιμένει εκεί στα πέριξ της Ακρόπολης και στο Θέατρο Σφενδόνη.

"... Θέλω αντί για ίχνη, να αφήσω μια σημαία.  Του ασήμαντου ανθρώπου, του κυριακάτικου τραπεζιού, της αρχαίας χαράς...".

Ποιος ξέρει αν έλεγε κάποτε τέτοια λόγια, ή άλλα, η Δέσποινα Αχλαδιώτη, που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της σ' εκείνο το μικροσκοπικό νησάκι απέναντι από το πατρώο της, το Καστελόριζο.  Ο συγγραφέας ωστόσο, ο Γιάννης Σκαραγκάς σε πείθει.  Ξέρεις όταν ακούς την σπαρακτική ερμηνεία της Φωτεινής Μπαξεβάνη, ότι η "Κυρά της Ρω" -δεν μπορεί-  κάπως έτσι θα σκεφτόταν.  

Ο έρωτας ήταν η αφορμή που την έκανε να ακολουθήσει εκεί τον αγαπημένο της τον οποίο παντρεύτηκε κόντρα στην οικογένειά της.  Πάλεψε με τα θηρία των πατρικών πεποιθήσεων σε μια εποχή δύσκολη.  Μα όταν εκείνος πέθανε, εκείνη δεν απαρνήθηκε την απόφασή της και παρέμεινε εκεί, κάνοντας το μέρος πατρίδα της.   Άλλωστε πατρίδα δεν είναι εκεί που γεννιέσαι. Είναι το καρώ τραπεζομάντηλο του κυριακάτικου τραπεζιού, είναι το μοσχομυριστό ζυμάρι που φουσκώνει για να κεραστούν οι νησιώτες στους γάμους, είναι η λάμψη στα πρόσωπα από τη φλόγα στις πασχαλιάτικες λαμπάδες.  Αυτά σου μένουν από το κέντημα του συγγραφέα πάνω στην ιστορία της Κυράς της Ρω...

"Δεν τη φοβάμαι την ερημιά.  Ποτέ δεν τη φοβήθηκα.  Υπήρχαν χρόνια που αυτό εδώ το νησάκι, η Ρω, έμοιαζε με βασίλειο. Αυτός ήταν ο θρόνος μας. Μια ξεραμένη λεμονόφλουδα και γύρω της το μπλε.  Ήμασταν εγώ, ο άντρας μου και το γαλάζιο.  Αυτός ήταν ο λαός μας. Μπορεί να μην είχε φωνή, άλλαζε όμως αποχρώσεις, αμέτρητες αποχρώσεις και πρόσωπα, ανάλογα με τις εποχές και τις μέρες"

Η Δέσποινα Αχλαδιώτη ήταν ακόμη νέα την εποχή του Πρώτου Παγκοσμίου Πόλεμου, έζησε τις συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής, τον ισχυρό σεισμό των 8 Ρίχτερ του 1926 που κατέστρεψε πολλά σπίτια στο νησί, και τον Δεύτερο Παγκόσμιο. Στη διάρκεια αυτών των ετών, πολλοί κάτοικοι εγκατέλειψαν το Καστελόριζο και μετοίκησαν στη Ρόδο, την Αθήνα και την Τουρκία. Πολλοί ωστόσο ταξίδεψαν ως την Αυστραλία και την Αμερική για να κάνουν νέο ξεκίνημα με τις οικογένειές τους.  Εκείνη έμεινε πιστή στο ιδανικό της. Στον σύντροφό της.  Στον τόπο της. Στο μπλε.

"Τον αγάπησα πολύ τον Κώστα. Για πολλά πράγματα.  Άλλα τα ξέχασα, άλλα τα μπέρδεψα.  Ένα πράγμα όμως κράτησε την αγάπη μου γι αυτόν ζωντανή. Μ'έκανε πάντα να θυμάμαι ποια είμαι.  Με κοίταζε και αμέσως καταλάβαινα.   Αυτό είσαι, σκεφτόμουν, αυτό το μπλε.  Και, αντί για καρδιά, έχεις μια γραμμή.   Όποτε θέλει χωρίζει τον κόσμο στα δυο και, όποτε θέλει, σε βάζει στη μέση να τον βαστάς". 

Σε όλη της ζωή η γυναίκα αυτή εξέπεμπε ένα σήμα.  Το εισπράτεις και σήμερα  το σήμα μέσα από τον καθηλωτικό μονόλογο και αυτό είναι συγκινητικό.  Και γίνεται ακόμα πιο συγκινητικό όταν ακούς ότι "Κανείς δεν γεννιέται ήρωας -γίνεται, μέσα από μια πίστη, μια ανάγκη".   Στο δικό μου μυαλό, αυτό πολλά εξηγεί, μα αφήνει αδιερεύνητο το  γιατί η ανάγκη η σημερινή, δεν έφτασε ακόμα για να φτιάξει ήρωες.  Δεν αρκεί η απλή ανάγκη, σκέφτομαι, δεν αρκεί...

Η γυναίκα αυτή έφυγε από τη ζωή στα 92 της χρόνια και μέχρι τότε δεν υπήρξε πρωινό της ζωής της που δεν "σήκωσε" τη σημαία στο νησάκι της. Και δεν το έκανε  για να γίνει ηρωίδα. Θεωρούσε ότι έπρεπε να εκπέμψει ένα σημάδι ζωής στους γύρω της, στα καράβια που περνούσαν από τα νερά του Αιγαίου, να απευθύνει έναν χαιρετισμό από αυτό το μικρό κομμάτι βράχου το οποίο διεκδικούσαν πάντοτε οι Τούρκοι, άλλοτε βομβάρδισαν οι Γερμανοί κι άλλοτε έγινε κρησφύγετο για τους αγώνες.  "Το νησί αυτό ήταν η ζωή των Καστελοριζιών... Εάν το παίρνασι οι τούρκοι αυτό, θα παίρνασι και το Καστελόριζο", είπε σε εκπομπή της ΕΡΤ το 1976, χαμογελώντας, η ίδια η κυρα-Δέσποινα.

Ήταν ο δικός της αγώνας. Ήταν μια πράξη που έκανε απέναντι στον εαυτό της και τη ζωή της.  Έγινε πρότυπο. Έδειξε ότι μια απλή πράξη, ενός ανθρώπου, μπορεί να αφήσει ένα τεράστιο αποτύπωμα στη ζωή, στους γύρω της, στην Ιστορία...  Ποιος άραγε, από τους κατακτητές που πέρασαν, ή όποιος άλλος, μπορεί να ισχυριστεί ότι η γυναίκα αυτή ηττήθηκε από τα γεγονότα;  Διατήρησε ζωντανή την πίστη ότι η ζωή είναι σημαντική, ακόμα και για τον τελευταίο, τον πιο μικρό και απομονωμένο αυτής της πατρίδας.

Ο συγγραφέας Γιάννης Σκαραγκάς καταφέρνει να μένει μακριά από εξιδανικεύσεις για ηρωισμούς και μεγαλόπνοα οράματα.  Δεν θα βρουν τέτοια, όσοι θα ψάξουν για εθνικοπατριωτικές φωνές.  Με την σκηνοθέτη Κατερίνα Μπερδέκα καταφέρνει και μας γνωρίζει μια απλή νησιώτισσα, με πίστη όμως στη ζωή...  Μας την παρουσιάζει σαν μια γειτόνισσα... Αισθάνομαι πως της κτυπώ την πόρτα, κι εκείνη χαμογελαστή, είναι έτοιμη να μου φέρει δροσερό νερό στο ποτήρι, κι ένα κομμάτι ψωμί, μιας και  τό 'φερε η τύχη να βρεθώ στα μέρη της.   Και στο τέλος, αφού πίνω λαίμαργα το δροσερό νερό της, δάκρυα μου ανεβαίνουν στα μάτια, καθώς εκείνη συνεχίζει να περιγράφει πώς σκέφτεται τη ζωή.

Το βιολοντσέλο στην άκρη της σκηνής του Θεάτρου Σφενδόνη σταματά να παίζει.  Έτσι κι αλλιώς η παρουσία του ήταν διακριτική σε όλη την ώρα της παράστασης.  Τα χειροκροτήματα δεν σταματούν.  Όχι γιατί μας γνώρισαν μια ηρωίδα.  Μα γιατί η δύναμη ψυχής βρίσκεται κάπου, και περιμένει να ανασυρθεί...

αληθινό παραμύθι σκεπασμένο με χώμα

Για άλλη μια φορά παρακολουθούμε από τον καναπέ μας μια τρομερή συμφορά. Μια ολοκληρωτική καταστροφή με εικόνες που δεν μπορείς να αντέξεις. Και πιο δυσβάσταχτες νομίζω είναι οι αλήθειες που κρύβονται πίσω από τις δακρύβρεχτες και φιλάνθρωπες λέξεις.

Ο Εγκέλαδος με ένα νεύμα του καταράστηκε τη γωνιά εκείνη του δυτικού ημισφαιρίου. Είναι η Αϊτή των 480.000 δούλων που κερδίζουν την ανεξαρτησία τους από τους Γάλλους το 1804, (έγινε η πρώτη ανεξάρτητη Δημοκρατία Αφροαμερικάνων και το μόνο κράτος που γεννήθηκε μετά από επιτυχημένη επανάσταση των δούλων) από τότε ζουν με τα βουντού να τους θυμίζουν την καταγωγή τους. Εκείνος ο τόπος των εξωτικών καρτ ποστάλ και των χολιγουντιανών διακοπών, δεν υπάρχει πια.


Κι ενώ κάποτε το λαμπερό Χόλυγουντ βιντεοσκοπούσε εξωτικές σκηνές ντυμένες με τοπική μουσική εξωραΐζοντας την αμερικανική κατοχή του στρατηγικού αυτού σημείου της γης, οι αϊτινοί πεινούσαν.

Ανθρώπινα ράκη με κομμένα σώματα και λαβωμένες ψυχές και παιδιά χωρίς γονείς, κυκλοφορούν τώρα στους δρόμους, τρώγοντας το χώμα της ίδιας της γης. Της γης αυτής, που για τους ‘’μεγάλους’’ είχε λέει σημασία ‘’Στρατηγική’’. Ας γελάσω! Λέτε να έχει άλλη γεύση το χώμα της ‘’στρατηγικής’’ γης;

Επειδή τα παραμύθια με τους συμβολισμούς τους τα έχουν πει όλα, θα επιμείνω ότι το χώμα έχει ίδια γεύση στο Μπενίν της Αφρικής και στην Αϊτή της στρατηγικής σημασίας. Αυτό το νησάκι με το τροπικό κλίμα απέναντι στην Κούβα, που βρέθηκε, είναι η αλήθεια, στο μέσον της διαδρομής των πλοίων που κάνουν δρομολόγια από τη Νέα Υόρκη ως τη Διώρυγα του Παναμά το έστυψαν σαν λεμονόκουπα αυτοί που βρήκαν εύκολη δουλειά το να διαφθείρουν φτωχούς κι αδύναμους ανθρώπους. Δικτατορίσκοι κάθε είδους ανακάλυψαν εκεί ένα ανήμπορο σώμα δέκα εκατομμυρίων ψυχών…..

Έτσι ήλθε και ο Εγκέλαδος και τα αποτέλειωσε όλα. Πριν χτυπήσει αλύπητα με τα εφτά ρίχτερ του, αυτό το νησί κρατούσε τα σκήπτρα της παιδικής θνησιμότητας στη Δύση και το AIDS θέριζε μεγάλους και μικρούς. Τα βουντού δεν κατάφεραν να απωθήσουν τα χειρότερα. Οι φωτισμένες διακυβερνήσεις της Δύσης μπορούν τώρα να δείξουν την ‘’θλίψη’’ τους με τη ‘’φιλάνθρωπη ‘’ στάση τους……

Άραγε οι πρώην κατέχοντες αυτό το φτωχό, ανήμπορο και κατεστραμμένο μέρος του κόσμου (ΗΠΑ, Γαλλία, Μ.Βρετανία, Καναδάς) θα στείλουν τις πολυεθνικές τους που κάποτε άρμεγαν τα κακαόδενδρα, τα ορυχεία χρυσού, αλλά και τις δυνάμεις αυτού του λαού, να ξαναφτιάξουν τη χώρα; Μπά! Μου είπε κάποιος, αυτοί οι άνθρωποι δεν χρησιμεύουν πια σε κανέναν….
...........................Το βρήκα συγκλονιστικό….

Επιχείρηση ’’Καθαρή Ενέργεια’’

Ολα άλλαξαν πλέον. Θα το πιστεύατε αν πριν απο λίγο καιρό, εάν σας έλεγε κάποιος οτι το αμερικανικό στρατοβιομηχανικό σύμπλεγμα έχει μπει στην πρωτοπορία της επανάστασης των ’’καθαρών’’ ενεργειακών τεχνολογιων, με βάση τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας; Οχι αποκλείεται. Τουλάχιστον ’’οχι’’ στην εποχή Μπους. Ναι αλλά τώρα, τα πράγματα άλλαξαν άρδην!

Πιστέψτε με δεν είναι ένα απο τα γνωστά παραμύθια μου. Και για του λόγου το αληθές, διαβάστε το εκπληκτικό πόνημα του αξιόλογου Κωνσταντίνου Γρίβα, ειδικού σε θέματα γεωπολιτικής ανάλυσης και πολεμικής τεχνολογίας ’’Το τέλος του Πετρελαίου και η αρχή της Νέας Αμερικανικής Γεωστρατηγικής’’ που κυκλοφορεί απο τις Εκδόσεις Λιβάνη.

Θα μπορούσε να συμβεί σε ένα παραμύθι του 22ου αιώνα λόγου χάρη: Στους ουρανούς πετάνε ρομποτικά πολεμικά αεροσκάφη με κινητήρες ηλιακής ενέργειας, ικανά να παραμένουν στον αέρα για χρόνια! Οι επιθέσεις εναντίον ’’ολοκληρωτικών’’ καθεστώτων γίνονται με άρματα μάχης stealth, αλλά όχι αυτά που μέχρι τώρα ήξεραν αυτοί που ασχολούνται με τα στρατιωτικοδιπλωματικά, αλλά κάτι άλλα, που διαθέτουν ’’κινητήρες υδρογόνου’’. Το οποίο σημαίνει οτι δεν χρειάζονται ανεφοδιασμό ποτέ! Οι δε ψηφιακοί στρατιώτες του μέλλοντος έχουν εγκατεστημένα πάνω τους μικροαιολικά συστήματα ώστε να δροσίζονται σε συνθήκες ερήμου, να τροφοδοτούνται με ενέργεια για να ’’φωταγωγούνται’’ τις νύχτες, ίσως και να θερμαίνονται σε συνθήκες ψύχους!!!

Ακόμα και για μια παραμυθού, είναι εμφανές: η σύνθετη αυτή ενεργειακή επανάσταση των ΗΠΑ στοχεύει στο να ενισχύσει την αμερικανική ’’ήπια ισχύ’’. Αυτό σημαίνει οτι εγκαταλείπεται η ’’δαιμονική’’ εικόνα των ΗΠΑ που είχε δημιουργηθεί στα χρόνια της προεδρίας Μπους και ταυτόχρονα υπονομεύεται η διαδικασία προσέγγισης Ρωσίας - Ευρώπης αφού η ενεργειακή τους σύζευξη δεν θα είναι απαραίτητη.

Ετσι, οι ΗΠΑ αφήνουν πίσω το σκοτεινό τους παρελθόν, θρησκειοποιώντας τις ανησυχίες για την κλιματική αλλαγή στις χώρες της Δύσης και συνδυάζοντάς το με αυτή την ενεργειακή επανάσταση. Τί καλύτερο απο το να εμφανίζεται η υπερδύναμη ως ο ’’σωτήρας’’ του πλανήτη, οδηγώντας το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα που σήμερα κλονίζεται απο μια κρίση με άγνωστο μέλλον; Ετσι κι αλλιώς η Γηραιά Ηπειρος είναι διψασμένη για ενέργεια και θα ήθελε κάποια στιγμή να πάψει να εξαρτάται απο το αναξιόπιστο αραβικό πετρέλαιο. Μήπως έτσι ένας νέος οικονομικός χώρος γεννιέται;

Ευχαριστώ τον Κώστα Γρίβα, για τον γόνιμο προβληματισμό.